MAKALELER

Makale ve blog kısmında sizinle tüm bilgi ve tecrübelerimi paylaşmaya çalışacağım.
Unutmayın “Herşey hayal ile başlar…”

Can çıkar, huy çıkmaz”

İnsan 7’sinde neyse 70’ inde odur”

Huy, canın altındadır.”

Bu atasözlerini duymayanınız yoktur sanırım. Peki ne anlatmak istiyorlar desem, sanırım herkesin bir fikri de vardır.

Burada bahsedilen “huy” aslında mizaçtır. Hepimiz doğuştan bir mizaca sahip olarak doğarız. Sahip olduğumuz bu mizacımız bizi herkesten farklı kılan, bizi biricik ve özel yapan özelliklerimizin özüdür.

Doğduğumuzdan itibaren ilk sahip olduğumuz çevremiz ailemizdir. Aile de belki iki belki daha fazla kardeşsiniz. Peki zaman zaman aynı aile de olup aynı anne/ baba tarafından yetiştirilmenize rağmen nasıl bu kadar farklı olduğunuzu hiç düşündünüz mü?

Psikolog Adler’ e göre bir kişinin ailede kaçıncı sırada doğduğu bile, kişilerin kişilik özellikleri üzerinde çok etkili bir sebep. Bununla birlikte yetiştiğimiz çevre, cinsiyetimiz, zekamız, sahip olduğumuz inançlarımız, yaşadığımız olaylar, içinde yaşadığımız toplum ve daha bir çok iç ve dış etken kişilik özeliklerimizin şekillenmesinde etkili olan faktörlerdir.

Tüm bunların etkili olması bir yana doğuştan sahip olduğumuz tüm davranışlarımızın nedenlerini içinde barındıran ve bizi herkesten farklı kılan bir tohuma sahibiz desem. Bu tohum bizim aynı olay ya da durum karşısında öfkeli davranmamıza sebep olurken başka bir kişinin daha duygusal ya da empatik yaklaşmasını sağlıyor. Ya da bir kişinin başarı üretmiş olduğu bir olay karşısında sizin kıskançlık duymanıza sebep olurken, başkaları takdir edebiliyor.

Örnekleri daha da artırırsak; evde eşinizin siz acele edip saatinde bir yere yetişmeye çalışırken daha ağır davranmaya devam ettiğini tecrübe ettiniz mi?, ya da sınıfınızda daha sessiz olup sosyalleşmek konusunda çaba harcamayan kişilerin asosyal olarak adlandırıldığını duydunuz mu? İşte tüm bu bahsedilen farklı davranışlarımızın aslında farklı tohumlara sahip olmamız ile alakalı olduğunu biliyor olsaydınız bu sizin için ne anlam ifade ederdi?

Şahsen ben mizaç tipimi öğrendiğimde yeniden doğduğumu hissettim çünkü kendi içimde anlam veremediğim belki benim rahatsızlık duyduğum için kurtulmak istediğim ya da çevrem tarafından kızgınlıkla karşılanan birçok davranışımın aslında benim doğuştan sahip olduğum bir parçam olduğunu keşfettim. Bununla birlikte ailemin, arkadaşlarımın mizaçlarını da keşfetmeye başladıkça onları da anlayabilmemi ve daha iyi iletişim kurmamı sağladı.

Burada tohum benzetmesini kullanmış olduğum mizacı şöyle açıklamak faydalı olacaktır diye düşünüyorum; mizaç doğuştan sahip olduğumuz tüm davranışsal, bilişsel ve duygusal işleyişimizi organize eden, yaşam boyu değişmeyen özümüzdür. Mizaç; değişmeyen, doğuştan gelen genetik faktörleri barındırdığı ve ham hal olduğu için tohuma benzetmek anlamlı olmaktadır.

Tohum, ağaç olma ve bir meyve verme yolunda ilerlerken, iç ve dış bazı faktörlerden etkilenmeye devam edecek ve böylelikle ham halinden uzaklaşmaya başlayacaktır. Tohumu (mizacı) şekillendiren, iç (zeka, biyolojik özellikler, cinsiyet) ve dış (çevresel etkenler, aile, inançlar, yaşanılan olaylar vb.) etkenleri de toprak olarak tanımlayabiliriz. Burada toprak (iç ve dış faktörler) ne kadar sağlıklı ise tohum o kadar iyi bir ağaca dönüşebilecektir.

Tohum (Mizaç) + Toprak (İç ve Dış faktörler)= Ağaç (KİŞİLİK)= İNSAN’ dır.

NEDİR BU MİZAÇ TİPLERİ VE BİZE NE FAYDA SAĞLAR?

Dokuz tane farklı mizaç tipi bulunmaktadır. Mizaç tipini tespit etmek sadece kişinin ne olduğunu tanımlamaktan çok daha ötedir çünkü sadece tipini bilmek bir sonuç elde etmeye yetmez aynı zamanda kişinin kendi ana mizacı dışında onu besleyen kanat mizacını da tespit etmek önemlidir. Böylelikle aslında kişinin hiç kimseye benzemediğini ve nasıl tek ve biricik olduğunu anlatmış oluruz.

Ana ve kanat mizacını bilmekle birlikte, kişilerin kendilerini rahat ve stresli olduğu zamanlarda da nasıl farklı davranışlar sergilediği ve bu davranışları sergilerken hangi mizaç tipinin özelliklerinden beslendiği ya da hangi mizaç tipinin özelliklerini yansıttığı da önemlidir.

Belki bakıldığında biraz karmaşık ve kompleks bir yapı gibi dursa da aslında basit bir etiketleme yapmak ve katı kuralları barındıran bir bilgi sentezi yerine ne kadar esnek olan bir sentez olduğunu anlayabiliyoruz.

Sizce siz hangisisiniz?

Tip 1: Mükemmeliyetçi,

Tip 2: Yardımsever, Sitemkar verici,

Tip 3: Başaran

Tip 4: Bireyci

Tip 5: Araştırmacı

Tip 6: Sadık Sorgulayıcı

Tip 7: Ehli Keyif, Hevesli

Tip 8: Lider,

Tip 9: Barışçı

Peki mizaç tipinizi bilmek size ne fayda sağlayacaktır?

  • Kendinizi tanımanızı ve keşfetmenizi sağlar. Böylece güçlü ve gelişmesi gereken yönlerinizi, değerlerinizi, sahip olduğunuz potansiyelinizi ve davranışlarınızın altındaki ana sebeplerinizi fark edebilirsiniz böylece hayatta daha kolay kararlar alır, aldığınız kararlar ile mutlu olmayı başarırsınız.

  • Sizi engelleyen inançlarınızı, tutumlarınızı, savunma mekanizmalarınızı keşfetmenizi ve böylelikle onları yönetebilmenizi sağlar.

  • Karşınızdaki kişilerin davranışlarını anlamanızı ve anlamlandırdıkça empati duygunuzu geliştirir ve aslında duygusal zekanızı yükseltir. Empati duygunuz geliştikçe karşı tarafın davranışları konusunda daha anlayışlı olup daha sağlıklı ilişkiler kurabilirsiniz.

  • Hangi ortamlarda çalışmak sizi daha motive eder ve hatta sizin için hangi mesleğin sizin için daha uygun olduğunu keşfedebilirsiniz.

Mizaç tipinizi keşfedebilmek için;

  • Eğitimini almış bir koçtan destek alabilirsiniz,

  • Bunlarla ilgili kitaplar okuyabilirsiniz.

Melike KIRCALI

melikekircali@gmail.com

www.melikekircali.com.tr









Reply comment